Băng thông và độ trễ: hai thứ khác nhau
Mạng nhanh mà vẫn giật, mạng chậm mà gọi vẫn mượt — chuyện này không mâu thuẫn. Hai con số khác nhau đang nói về hai việc khác nhau.
Băng thông là lượng dữ liệu đi qua được trong một đơn vị thời gian. Hình dung một con đường: băng thông là số làn xe. Đường nhiều làn thì chở được nhiều xe cùng lúc, nên tải một tệp lớn hay xem phim độ nét cao đều cần băng thông rộng. Đây là con số mà các gói cước hay quảng cáo.
Độ trễ là thời gian một gói dữ liệu đi từ đầu này tới đầu kia rồi quay về. Vẫn là con đường ấy, nhưng độ trễ là chiều dài đường chứ không phải số làn. Đường rất nhiều làn mà dài vòng vèo thì xe vẫn tới muộn. Gọi video, chơi trò chơi nhiều người và điều khiển từ xa đều nhạy với độ trễ chứ không nhạy với băng thông.
Vì vậy mới có chuyện mạng “nhanh” mà cuộc gọi vẫn ngắt quãng: băng thông rộng nhưng độ trễ cao hoặc dao động. Ngược lại, một đường truyền băng thông khiêm tốn nhưng ổn định có thể cho trải nghiệm gọi mượt hơn hẳn. Khi so hai gói cước, nếu việc chính của bạn là họp trực tuyến thì sự ổn định đáng giá hơn con số tốc độ.
Còn một thứ thứ ba hay bị gộp vào: mất gói. Đó là khi một phần dữ liệu không tới nơi và phải gửi lại. Mất gói làm hình đứng và tiếng vỡ, và nó có thể xảy ra ngay cả khi băng thông còn thừa. Khi mạng có vấn đề, đáng kiểm cả ba thay vì chỉ nhìn một con số tốc độ.